Obowiązki firm pożyczkowych

paragraf

Nieznajomość prawa szkodzi – trudno nie zgodzić się z tym twierdzeniem, zwłaszcza jeżeli chodzi o nasze pieniądze. Rynek pożyczek pozabankowych to coraz większa machina, coraz większe obroty i coraz większe pieniądze. Co za tym wszystkim idzie – także coraz większa regulacja.

Za przykład niech służy obowiązująca od kilku miesięcy tzw. ustawa antylichwiarska, chociaż główne przepisy prawne dotyczące działania na rynku pożyczek pozabankowych zostały ustanowione już wiele lat temu. Czy firmy pożyczkowe je przestrzegały? Nie do końca. Świadczyć o tym może liczba kar nakładanych przez UOKiK, gdzie źródłem tych kar najczęściej jest właśnie łamanie przepisów prawnych.

Najświeższą sprawą jest ukaranie pośrednika Kredyty-Chwilówki grzywną sięgającą niemal pół miliona złotych. Sytuacji takich bywało jednak więcej, a na wokandzie znajdowały się tacy pożyczkodawcy jak Vivus, Ferratum, Wonga i wielu innych – rzec by można, elita polskiego rynku pozabankowego.

Zanim wyroki takie były wydawane i firmy zmuszane były do zmiany prowadzonej polityki, z ich oferty korzystało zapewne bardzo wielu nieświadomych nieprawidłowości konsumentów. A niewiedza i nieświadomość mogą być jednym z pierwszych kroków do poważnych tarapatów finansowych.

Firmy pożyczkowe bardzo aktywnie starają się „zachęcać” klientów do wypełniania warunków umowy, a w przypadku jakiegokolwiek niedopatrzenia ze strony pożyczkobiorcy, bardzo chętnie egzekwują korzystne dla siebie zapisy w umowie. Wspomnieć wystarczy tutaj chociażby Kasomat, który nalicza(ł) opłaty karne za nieodesłanie podpisanego egzemplarza umowy.

Jak już wcześniej wspomnieliśmy, pożyczkodawcy nie zawsze rzetelnie wypełniali obowiązki na nich spoczywające. Przyjrzyjmy się zatem bliżej wymaganiom, jakie na firmy pożyczkowe nakłada polskie prawodawstwo, abyśmy sami mogli zareagować w przypadku wychwycenia jakichś nieprawidłowości.

Obowiązki firm pożyczkowych w Polsce

Działalność firm pożyczkowych w naszym kraju reguluje przede wszystkim Ustawa o kredycie konsumenckim z dnia 12 maja 2011 r. Sprawdźmy zatem, jakie obowiązki firm pożyczkowych ona reguluje.

Obowiązek informacyjny

Kluczowy obowiązek firm pożyczkowych, za którego nieprzestrzeganie i naruszanie już wielokrotnie sypały się kary od UOKiK-u. Pożyczkodawcy mają obowiązek transparentnie przedstawić klientowi m.in.:

  • stopę oprocentowania pożyczki
  • całkowity koszt pożyczki (czyli wszystkie odsetki, prowizje i ewentualne pozostałe koszty)
  • RRSO
  • wysokość rat (w przypadku pożyczek ratalnych)
  • termin zapadalności pożyczki

Zazwyczaj te informacje widoczne są na stronie głównej pożyczkodawców, co jest bardzo dobrą praktyka, gdyż to dane, które najczęściej najbardziej interesują klientów i mogą mieć decydującą rolę w procesie decyzyjnym. Kwintesencją obowiązku informacyjnego firm pożyczkowych jest przedstawienie klientowi formularza informacyjnego, w którym oprócz wyżej wymienionych wartości muszą znaleźć się także:

  • dane pożyczkodawcy lub pośrednika
  • całkowita kwota pożyczki
  • termin i sposób wypłaty pożyczki przez firmę pożyczkową
  • informacja o wszelkich kosztach oraz warunkach, kiedy wartość tych kosztów ulegnie zmianie
  • informacja o oprocentowaniu w przypadku braku spłaty zobowiązania w terminie
  • informacja o skutkach braku spłaty
  • informacja o prawie do odstąpienia pożyczkobiorcy od umowy
  • informacja o prawie wcześniejszej spłaty zobowiązania

Dodatkowo w sytuacji, kiedy wniosek o pożyczkę został odrzucony z powodu negatywnych wpisów w rejestrach dłużników, pożyczkodawca ma obowiązek bezpłatnie udostępnić konsumentowi raport z danej bazy.

Odnosząc jeszcze obowiązek informacyjny do pośredników, to są oni zobowiązani do ujawnienia podmiotów, z którymi współpracują. Nie przestrzeganie tego zapisu również było jednym z zarzutów UOKiK-u względem pośrednika Kredyty-Chwilówki.

Obowiązek weryfikacyjny

W ustawie o kredycie konsumenckim znajdziemy także zapis, nakładający na firmy pożyczkowe obowiązek przeprowadzenia weryfikacji zdolności kredytowej klienta. Pożyczkodawca musi ocenić zdolność konsumenta do spłaty na podstawie przynajmniej jednej z poniższych determinant:

  • informacji od pożyczkobiorcy zebranych podczas wypełniania wniosku
  • kontroli klienta w którejkolwiek z zewnętrznych baz danych
  • kontroli klienta w zbiorach danych pożyczkodawcy

Większość firm pożyczkowych korzysta przynajmniej z dwóch pierwszych narzędzi, chociaż coraz większą popularnością cieszą się także branżowe bazy danych dostarczane przez wywiadownię gospodarczą Deltavista. Niemniej jednak ciekawy jest fakt, że według polskiego prawa, zupełnie wystarczające byłoby tylko zebranie informacji od pożyczkobiorców. A przecież dane dotyczące wynagrodzenia i formy zatrudnienia zazwyczaj nie są później w żaden sposób weryfikowane…

Na szczęście pożyczkodawcy podchodzą odpowiedzialnie do kwestii weryfikacji klientów, gdyż zależy im na otrzymaniu swoich pieniędzy z powrotem bez konieczności prowadzenia wielomiesięcznych batalii w sądach. Najlepiej świadczą o tym statystyki, które mówią o ok. 70% odrzucanych wniosków.

Klienci weryfikowani są zazwyczaj w co najmniej dwóch z następujących BIG-ów: KRD, ERIF, InfoMonitor i KBIG. Dodatkowo niektóre firmy korzystają także z możliwości skontrolowania klienta w Biurze Informacji Kredytowej. A dodana do tego niedawno wprowadzoną wewnętrzną bazę Credit Check, daje pożyczkodawcom naprawdę bardzo kompleksowe narzędzia, które pozwalają znacznie zmniejszyć ryzyko udzielenia chwilówki niewiarygodnym finansowo klientom.

Wymogi formalne prowadzenia działalności

Kolejne obowiązki firm pożyczkowych dotyczą kwestii bardziej formalnych. Są one zapewne mniej interesujące pożyczkobiorców, ale równie istotne dla pożyczkodawców, by mogli oni prowadzić działalność. Najważniejsze obostrzenia w tym zakresie są efektem ustawy antylichwiarskiej – jeszcze kilka miesięcy temu wymagania te były znacznie i o wiele łatwiej było założyć firmę pożyczkową.

W chwili obecnej firmy pożyczkowe muszą mieć formę albo spółki akcyjnej, albo spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a kapitał zakładowy powinien wynosić co najmniej 200 tys. zł. Dodatkowo musi on być pokryty wkładem pieniężnym, który nie może pochodzić z pożyczek, kredytów, obligacji czy innych nieudokumentowanych źródeł. Poza tym osoby zasiadające w zarządzie, radzie nadzorczej czy pełniące funkcję prokurenta, nie mogły być nigdy karane.

Podsumowanie

Rynek pożyczek pozabankowych poddawany jest coraz bardziej restrykcyjnym regulacjom. To bardzo dobry trend, który zapobiega nadmiernej liczbie nadużyć ze strony nieuczciwych firm, a także pomaga chronić zadłużone już osoby przed wpadnięciem w jeszcze większą pętlę zadłużenia. Czy możemy spodziewać się w najbliższych latach wprowadzenia kolejnych regulacji? Prawdopodobnie tak.

Niemniej jednak, póki co, zwracajmy uwagi na swoje prawa jako pożyczkobiorcy. Jeżeli firma pożyczkowa nie realizuje swoich obowiązków wynikających z ustawy o kredycie konsumenckim, to mamy prawo się o nie upomnieć. Chociaż w takim przypadku być może lepszym rozwiązaniem będzie poszukanie innego pożyczkodawcy, który w celu osiągnięcia zysku nie musi uciekać się do prób omijania obowiązującego prawa.

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


*